«Αύγουστε κάλε μου μήνα, να ήσουν δυο φορές τον χρόνο...»
Αν υπάρχει ένας μήνας στο ελληνικό καλεντάρι που καταφέρνει να συμπυκνώσει μέσα σε 31 ημέρες όλη την ουσία του καλοκαιριού, της κατάνυξης και της ελληνικής παράδοσης, αυτός είναι αναμφισβήτητα ο Αύγουστος.
Όπως σημειώνει ο αείμνηστος αστροφυσικός και επίτιμος διευθυντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου, Διονύσης Σιμόπουλος, ο Αύγουστος κουβαλά μια μακρά ιστορία. Κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο έκτος μήνας, γι' αυτό αρχικά στα λατινικά ονομαζόταν Sextilis, ενώ το 8 π.Χ. ο Αύγουστος Καίσαρας του έδωσε το όνομά του. Υπάρχει ο μύθος πως ο Οκταβιανός του πρόσθεσε αυθαίρετα μία ημέρα παίρνοντάς την από τον Φεβρουάριο για να μην υστερεί από τον Ιούλιο του Ιουλίου Καίσαρα, κάτι που επιστημονικά δεν ευσταθεί. Λέγεται, επίσης, ότι ο Αύγουστος έβαλε τον μήνα σε αυτή την θέση, για να τιμήσει τον θάνατο της Κλεοπάτρας η οποία έθεσε τέλος στη ζωή της στις 12 Αυγούστου του 30 π.Χ. αν και ο ακριβής τρόπος του θανάτου της καλύπτεται από μυστήριο. Παράλληλα, κατά το Βυζαντινό ημερολόγιο που ακολουθεί έως σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία, ο Αύγουστος ήταν ο τελευταίος μήνας του έτους, γι' αυτό και η 31η Αυγούστου γιορταζόταν ως παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Στη λαϊκή μας παράδοση, οι δώδεκα πρώτες μέρες του ονομάζονταν ημερομήνια, καθώς πιστευόταν ότι προλέγουν τον καιρό του υπόλοιπου χρόνου, σύμφωνα με το λαϊκό απόφθεγμα «κάθε μέρα κι ένας μήνας». Παράλληλα, οι μέρες αυτές ήταν γνωστές και ως δρίμες, κατά τις οποίες οι παλιοί απέφευγαν να πάνε στη θάλασσα για μπάνιο, να πλύνουν ή να κόψουν σταφύλια και σύκα.
Στο επίκεντρο του Αυγούστου δεσπόζει η μεγάλη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Το «Πάσχα του καλοκαιριού», όπως συνηθίζεται να λέγεται, δεν είναι απλώς μια θρησκευτική εορτή, αλλά ένα βαθύ σημείο αναφοράς. Από τις μεγάλες εκκλησιές και τα ιστορικά μοναστήρια μέχρι το πιο μικρό ξωκλήσι της περιοχής μας, η χάρη της Παναγίας ενώνει τους ανθρώπους σε μια κοινή προσευχή και ελπίδα.
Αμέσως μετά την κατάνυξη, έρχεται η χαρά της σύναξης. Τα αυγουστιάτικα πανηγύρια δεν είναι απλώς διασκέδαση, είναι η ζωντανή διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Είναι η ευκαιρία για το μεγάλο αντάμωμα, να σμίξουν πάλι οι συγχωριανοί, οι ξενιτεμένοι και οι επισκέπτες. Είναι η ίδια η παράδοση, με τον ήχο από το κλαρίνο, το βιολί και τα παραδοσιακά όργανα που αντηχούν κάτω από τους πλατάνους των χωριών μας, η συλλογική μνήμη και τα έθιμα που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, κρατώντας τους τόπους μας ζωντανούς.
Δεν είναι τυχαίο που ο Αύγουστος είναι ο πιο τραγουδισμένος μήνας του χρόνου. Από τους στίχους του Ελύτη και του Ρίτσου μέχρι τις μελωδίες του Παπάζογλου και του Θεοδωράκη, ο Αύγουστος έγινε ποίηση, φως και τραγούδι. Ντυμένος με τις νότες της ελληνικής ψυχής, συντροφεύει τα βράδια μας κάτω από το αυγουστιάτικο φεγγάρι, υπενθυμίζοντάς μας πως ο έρωτας, η νοσταλγία και η ομορφιά χωρούν σε μια καλοκαιρινή νύχτα. Ο Αύγουστος δεν είναι απλά μια εποχή του χρόνου, είναι συναίσθημα. Είναι η ανάμνηση των παιδικών μας ταξιδιών, το δροσερό αγέρι τα βράδια στην πλατεία και η συνάντηση με ανθρώπους που είχαμε να δούμε καιρό.
Για την τοπική μας κοινωνία και τους δήμους της περιφέρειας, ο Αύγουστος αποτελεί μια μεγάλη ανάσα. Τα χωριά μας γεμίζουν παιδικές φωνές, τα σοκάκια ζωντανεύουν και η τοπική οικονομία παίρνει ώθηση, υπενθυμίζοντας ότι η επαρχία έχει δύναμη, ομορφιά και μέλλον.
Ας χαρούμε λοιπόν αυτόν τον ευλογημένο μήνα. Ας συμμετέχουμε στις εκδηλώσεις του τόπου μας, ας τιμήσουμε τις παραδόσεις μας κι ας κρατήσουμε μέσα μας αυτή τη ζεστασιά για όλο τον υπόλοιπο χρόνο.
Καλούς χορούς, καλά ανταμώματα και χρόνια πολλά σε όλες και σε όλους!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου