Πόσο συχνά ένα τραγούδι σάτιρας μετατρέπεται σε σκληρό κοινωνικό ντοκουμέντο; Όταν τα Ημισκούμπρια κυκλοφόρησαν το 2006 το τραγούδι «Ψάξε, Τρέξε Να Βρεις Σπίτι» μέσα από το άλμπουμ «Η Απλή Μέθοδος Των Τριών», κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι οι καυστικοί τους στίχοι αποτελούσαν μια ακριβή πρόβλεψη για το μέλλον. Δύο δεκαετίες μετά, το τραγούδι ηχεί πιο επίκαιρο και προφητικό από ποτέ, καθώς η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα μετατρέπει την αναζήτηση στέγης σε έναν καθημερινό αγώνα επιβίωσης.
«700, 800, 900 ευρώ, τα νοίκια έχουν φτάσει στον Θεό»— Ημισκούμπρια (2006)
Ο στίχος του Μιθριδάτη που πριν χρόνια ακουγόταν υπερβολικός, αποτυπώνει σήμερα την απόλυτη πραγματικότητα της αγοράς. Στη Θεσσαλονίκη και τα μεγάλα αστικά κέντρα, οι τιμές των ακινήτων έχουν καταγράψει σωρευτική άνοδο που ξεπερνά το 70% από τα χαμηλά της προηγούμενης δεκαετίας, ενώ οι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι. Τα νοικοκυριά καλούνται να διαθέσουν πάνω από το μισό του μηνιαίου εισοδήματός τους αποκλειστικά για την κάλυψη του κόστους στέγασης, εξανεμίζοντας κάθε αγοραστική δύναμη.
Την ίδια στιγμή, η ποιότητα των διαθέσιμων ακινήτων συνθέτει μια εξίσου απογοητευτική εικόνα, ακριβώς όπως την περιγράφει ο Δημήτρης Μεντζέλος στο τραγούδι, αναφερόμενος σε σπίτια με υγρασία, μούχλα και κακοτεχνίες. Το μεγαλύτερο μέρος του οικιστικού αποθέματος είναι κατασκευασμένο πριν από δεκαετίες. Η ενεργειακή ανεπάρκεια και η κατακόρυφη αύξηση του κατασκευαστικού κόστους αναγκάζουν τους ενοικιαστές να πληρώνουν «χρυσάφι» για χώρους που απέχουν πολύ από το να θεωρούνται αξιοπρεπείς.
Η πίεση στην αγορά εντείνεται από μια σειρά δομικών παραγόντων: εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά ακίνητα, ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb) και ανεπαρκής ρυθμός νέων κατασκευών. Αυτό το εκρηκτικό κοκτέιλ αναγκάζει πολλούς νέους εργαζόμενους και οικογένειες να στρέφονται προς τις περιφερειακές περιοχές και τους γύρω Δήμους αναζητώντας μια βιώσιμη λύση στέγασης.
Ταυτόχρονα, το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό (Golden Visa, ψηφιακοί νομάδες) και η αύξηση των μονομελών νοικοκυριών πιέζουν περαιτέρω την προσφορά. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε υποχώρηση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα, ενώ όσοι προσπαθούν να αγοράσουν δικό τους σπίτι βρίσκονται αντιμέτωποι με τα αυστηρά τραπεζικά κριτήρια και τα υψηλά επιτόκια.
Το ζήτημα της στέγης αποτελεί πλέον μια πανευρωπαϊκή μάστιγα με τραγικές, ανθρώπινες διαστάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στην Ισπανία, η οποία έχασε τη ζωή της λίγες ημέρες μετά την έξωσή της από το σπίτι όπου ζούσε επί 70 χρόνια, προκαλώντας κύμα οργής σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στην ελληνική πολιτική σκηνή, το ΠΑΣΟΚ αναδεικνύει το πρόβλημα αυτό ως κομβικό πυλώνα της ατζέντας του. Με αφορμή την τραγική αυτή υπόθεση, ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης:
«Η Μαρικάρμεν δεν άντεξε την αδικία και έφυγε. Το στεγαστικό και το ιδιωτικό χρέος θα είναι κεντρικά ζητήματα των επόμενων εθνικών εκλογών.»
Η τοποθέτηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η στέγαση μετατρέπεται πλέον στο κορυφαίο πεδίο πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης. Στη σημερινή πραγματικότητα, η δυσκολία εύρεσης στέγης αγγίζει κάθε τοπική κοινωνία, καθυστερώντας την ανεξαρτητοποίηση των νέων. Όσο τα ενοίκια παραμένουν «στον Θεό», ο ύμνος των Ημισκουμπρίων θα συνεχίσει να ακούγεται τραγικά διαχρονικός στα αυτιά κάθε απελπισμένου ενοικιαστή.
Ακούστε παρακάτω τραγούδι που προφήτευσε τη σημερινή πραγματικότητα:
Δύο δεκαετίες μετά την κυκλοφορία του, το «Ψάξε, Τρέξε Να Βρεις Σπίτι» των Ημισκουμπρίων παραμένει το πιο επίκαιρο και καυστικό soundtrack της ελληνικής στεγαστικής κρίσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου